Սեբաստացու հետքերով դեպի Էջմիածին

Հոսանքի ուժ

Հոսանքի ուժ: Ամպերաչափ:
Էլեկտրական հոսանքի ազդեցությունները կարող են լինել թույլ կամ ուժեղ, ունենալ իրենց քանակական բնութագիրը:
Էլեկտրական հոսանքը քանակապես բնութագրող ֆիզիկական մեծությունը կոչվում է հոսանքի ուժ:
Հոսանքի ուժը ցույց է տալիս հողորդիչի լայնական հատույթով մեկ վայրկյանի ընթացքում անցնող լիցքի քանակը:
Եթե կամայական հավասար
ժամանակներում հաղորդչի լայնական հատույթով անցնում են լիցքի նույն քանակը, ապա ադպիսի հոսանքն անվանում են հաստատուն հոսանք:
Հաստատուն հոսանք-Հաստատուն հոսանքի ուժը նշանակում են I  տառով:
Հաստատուն հոսանքի ուժը դրական սկալյար մեծություն է, որը հավասար է հաղորդչի լայնական հատույթով հոսանքի ուղղությամբ t ժամանակում անցած q լիցքի հարաբերությանը այդ ժամանակին:

Քիմիա ինքնաստուգում

1.Ո՞ր  շարքումեն  նշվածմիայնֆիզիկականմարմիններ.

   ա) գիրք, մեխ, ալյումին, ազոտ
   բ) սեղան, գրիչ, տետր, մատանի
   գ) երկաթ, քանոն, ոսկի, թթվածին
  դ) պղինձ, ջուր, արծաթ, ջրածին

  1. Քանի՞ նյութէներկայացվածհետևյալբառակապակցություններում.  ջրիկաթիլպղնձե թաս,  ալյումինեկաթսա,   ռետինեգնդակ,  պղնձե կուժսառցե դղյակ,  ոսկե  մատանի.

1)3                       2)  6                         3)  4                                 4) 5

3. Նշվածներից ո՞ր շարքումենգրվածմիայնօրգանականնյութեր.
     1) 
 ջուր, թթվածին, կավիճ, սպիրտ
    2)  կերակրի աղ, սպիտակուց, ճարպ, ազոտ
    3)  շաքարավազ, քացախաթթու, գլյուկոզ, սպիրտ
    4)  սոդա, ջուր, ածխաթթու գազ, բենզոլ

4. Ինչպիսի՞ագրեգատային վիճակում կարող է գտնվել սնդիկը.

  1. միայն պինդ  վիճակ
  2. միայն  գազային վիճակում
  3. միայն  հեղուկ  վիճակում
  4. բոլոր  երեք  վիճակներում

 5.  Որքա՞ն է ոսկու  ձուլակտորիզանգվածը,  որի ծավալը  2 սմէիսկոսկուխտությունը  19,3 գ/սմ3է.

1) 38,6գ                     2) 9,65գ                    3) 3,86գ                             4) 1,93գ

6. Ո՞ր  շարքում  են գրված միայն բարդ նյութերի բանաձևեր.

    1)   Al, HCl,  Cu, Na2SO4                                         3)  H2O, N2, O3,  Ni, S8

   2)   AgBr, H2, CaCO3, P4                                          4)  NaOH, CO2, NH3, CuSO4

7. Ո՞ր  շարքում են առկա միայն կովալենտային կապերով միացություններ.

     1)  NaCl, HCl, Cl2, NaHCO3                                      3)  H2, NH3, H2O, CH4

    2)  KBr, HNO3, CaO, P4                                            4)  N2, Br2, CuSO4, Fe

8. Հետևյալ նյութերից չորս  սյունակով  առանձնացրեք  օքսիդները, հիմքերը, թթուներն  ու   աղերը, նշեք  յուրաքանչյուրի  անվանումը.  

      Օքսիդ        Հիմք          Թթու              Աղ
CO2
Na2O
BaO                 Al2O3                   SO3
MgO
 Ca(OH)2     
Fe (OH) NaOH          Al(OH)3
 HCl               HNO3         H2SO4
H3PO4
AgNO3                      
NaCl
NaHCO3             
K2SiO3                   CaCl2                     CuSO4
  1. Ո՞ր  շարքումէ գրված ֆոսֆոր,  թթվածին,  ածխածիներկաթ և ազոտ քիմիական տարրերի նշանները.

    1)  F, C, P, Si, Na
    2)  O, C, Li, K, Ba
    3)  P, O, C, Fe, N
    4)  K, Na, P, Fe, C

  1. 10. Ո՞ր տարրական մասնիկներից է կազմված ատոմը.
        1)  միայն էլեկտրոններից
        2)  նեյտրոններից  և  էլեկտրոններից
        3)  պրոտոններից, էլեկտրոններից  և  նեյտրոններից
        4)  միայն պրոտոններիից։

Նյութի հատկություններ

Նյութի հատկություններ են կոչվում այն հատկությունները, որոնցով նյութերը նման են միմիյանց կամ հակառակը կարող է լինել, որոնցով նյութերը տարբերվում են իրարից:

Կան երեք տեսակի նյութի հատկություններ՝քիմիական, ֆիզիկական և ֆիզիոլոգիական: Ֆիզիկական հատկությունները դիտարկում կամ չափում են նյութերը, սակայն նոր նյութ չի ստացվում արդյունքում:

Նյութի քիմիական հատկությունը քիմիական փոխարկումների՝ռեակցիաներին մասնակցելու ունակությունն է:

Նյութի ազդեցությունը կենդանի օրգանիզմի վրա, կոչվում է նյութիֆիզիոլոգիական հատկություն:

Սովորական պայմաններում նյութերի ագրեգատային վիճակները երեքն են՝ պինդ, հեղուկ ու գազային:Պինդ նյութեր են, օրինակ՝ ոսկին, շաքարը, կավիճը և այլն:

English

  1. Andy is tired because he (work) worked all day.
  2. By 1960 most of Britain’s old colonies (become) had became independent.
  3. David broke his leg when he (ski) was skiing last week.
  4. (you/have) Did you a nice time in Rome?
  5. (you/finish) Did you your homework yet?
  6. He (be) has been at his computer for six hours.
  7. How long (she/have) has she had that car?
  8. How many people (die) died in the fire yesterday?
  9. I (not/know) don’t know much about art, but I like some artists.
  10. I (wait) had waited for ages when finally the bus arrived.
  11. I (receive) received a postcard from Jane yesterday.
  12. I (correct) have been correcting all morning, I’m exhausted.
  13. I (never/be) have never sailing, what’s it like?
  14. It was late.  Most of the shops (close) had closed.
  15. It (rain) was raining when I got up this morning.
  16. Janet (start) started a new job in September.
  17. Nelly (have) is having a great time in New York at the moment.
  18. She was cooking dinner when we (arrive) arrived.
  19. She (just/come) just came back from a Mediterranean cruise.
  20. My husband (be) is free for most of the afternoon.
  21. The children were tired because they (swim) swam in the pool all afternoon.
  22. They (go) went to spend six weeks in the USA.
  23. We can use the car, I (repair) repaired it.
  24. We were tired because we (be) went to a party the night before.
  25. We (be) were too late for the train, it had just left.
  26. When I got the airport I realized I (forget) had forgot my passport

English homework

  1. Competitive people always want to win.
    Selfish people think about themselves and not about other people.
    Aggressive people get angry quickly and like fighting and arguing.
    Charming people have an attractive personality that makes people like them.
    Sensible people have common sense and are practical.
    Sociable people are friendly and enjoy being with other people.
    Manipulative people are good at influencing other people to do what they want.
    Moody people are happy one minute and sad the next, and are often bad-tempered.
    Independent people like doing things on their own, without help,
    Bossy people like giving orders to other people.
    Affectionate people show that they love or like people very much.
    Reliable people are people you can trust or depend on.
    Sensitive people can understand other people’s feeling or are easily hurt or offended.
    Ambitious people want to be successful in life.
    Jealous people think that someone loves another person more than them, or wants what other people have.
  2. clever – stupid
    generous – mean
    insecure – self confident
    lazy – hard working
    quiet – talkative
    shy – extrovert
  3. un-
    unimaginative
    unkind
    unfriendly
    unreliable
    unselfish
    untidy
    dis-
    dishonest
    disorganized
    dissociable
    in- / im- / ir-
    impatient
    irresponsible
    insensitive
  4. cool – fashionable
    kids – children
    age gap – age difference
    make it up – become friends again
    pinch – hurt with your fingers
    criticize – say bad things about
    we were also very close – we got on very well
    blame – say that somebody is responsible for something bad

Пиковая дама

 

  1. Что значит любовь для Лизы и для Германа?Для Лизы любовь была очень важной и очень хорошей вещью, но Герман просто использовал Лизу, чтобы узнать тайну трех карт.
  2. Мучали ли угрызения совести героев произведения?Нет. Герман был бедным человеком, он хотел быть богатым, ради своей цели готов на все, он ни жалел Лизу, ни покойную старухи. Для него был важен секрет  карт.
  3. Осуждаете ли вы Германа? Почему?
  4. Можете ли вы представить себе жизнь героев, если бы они связали свою судьбу вместе?
  5. Почему Герман сошел с ума?.
  6. Как вы думаете, почему повесть считается одним из самых сильных прозаических пушкинских произведений?

Սեմտեմբեր ամսվա Հայոց լեզվի տնային ածխատանք

Հովհաննես Թումանյան:Ահմադը          

Ա

Ես իմ մանկության գարունները անց եմ կացրել մեր սարերում:

Շատ էի սիրում իմ տատոնց տունը ու միշտ այստեղ էի լինում: Իմ քեռիներից ամենից փոքրը՝ Ահմադը, հովիվ էր:

Նա ինձ տանում էր, ման էր ածում գառների մեջ, հետը հանդից հաղարջի կարմիր ճյուղեր էր բերում ինձ համար, իսկ իրիկունները հանում էր սրինգն ու ածում:

Ու աստղալի, լուսնյակ գիշերները, ահագին խարույկի շուրջը բոլորած, ծափ էին տալի, խնդում էին իմ պապն ու տատը, իսկ ես թիթեռի նման թրթռում, պար էի գալի նրանց շրջանի մեջ:

Ահմադը թուրքի անուն է, դրա համար էլ երբ մենք խոզի միս էինք ուտում, միշտ տանեցիք հանաք էին անում, ծաղրում, ծիծաղում էին Ահմադի վրա, թե՝ Ահմադը հայացավ, Ահմադը հայացավ․․․

Ում կամենում էր, տուն էր բերում, պատվում, ճամփու դնում: Աղքատը ողորմություն ուզեր, թե հարևանը՝ հացփոխ, իր ձեռքով տաշտից վերցնում էր տալիս: Տան աղջիկներին ու փոքրերին հրամայում էր, ծեծում էր, սիրում էր, ինչպես և մյուս քեռիներս: Անասունների համար հոգին տալիս էր: Մինը հիվանդանալիս գրեթե ինքն էլ հետն էր հիվանդանում, էնքան էր սիրում: Ինքն էլ էնպես սիրելի էր ամենքին: Ահմադը հիվանդանում էր թէ չէ՝ մեր ուրախությունն էլ հետը կտրում էր: Ու ամբողջ օրը տատս ու պապս չորս կողմը պտտվում էին, ինչ-որ լավ բան էին գտնում, շուրջն էին հավաքում, խնդրում էին, թե ուրիշ ինչ կուզի սիրտը:

Բ

Մի առավոտ էլ վեր կացա, տեսնեմ՝ բոլոր տանեցիք տխուր են: Իմ տատը արտասվելով քթքթում էր, ման էր գալի անկյուններում, ու ինքը չէր իմանում, թե ինչ էր անում:

Հարսներն ու աղջիկները լուռ, տխուր ներսուդուրս էին անում: Վրանի դռան կողքին նստած խոսում էր իմ պապը, իսկ մի քիչ հեռու գլխիկոր նստած էին քեռիներս:

― Աստված լինի քու օգնականը, բալա ջան,― խոսում էր պապս:― Չոր քարին գնալիս՝ չոր քարն էլ կանաչի քեզ համար: Պակաս օրդ խնդությունով անց կենա․․․ Դե, վեր կաց, օրն անց է կենում, ճամփեդ երկար է: Վեր կաց, բալա ջան:

Ահմադը չուխի փեշով աչքերը սրբեց, վեր կացավ, եկավ մոտեցավ իմ պապին: Պապս գրկեց, համբուրեց Ահմադին, ու աչքերը լցվեցին արտասուքով:

― Քո աշխատանքը մեզ հալալ արա, Ահմադ ջան, մեր աղ ու հացն էլ քեզ հալալ լինի, քո մոր կաթնի պես: Մեզ մտիցդ գցես ոչ: Թե աջողություն ունենաս՝ իմացրու, որ հարեհաս լինենք: Դե, գնա, քեզ մատաղ, աստված բարի ճամփա տա:

Ապա թե տատս գրկեց, համբուրեց Ահմադին, հետո մնացածները լաց լինելով ձեռն առան: Ապուշ կտրած փոքրերիս էլ Ահմադը համբուրեց և մի երկու կով, հորթ, գոմեշ, ձագ, մի կտրկան ոչխար, մի բարձած էշ առաջն արած, մի երկու շուն էլ ետը գցած, ճանապարհ ընկավ:

Մյուս քեռիներս ուղեկցում էին Ահմադին:

― Աստված բարի ճամփա տա, Ահմադ ջան, գնաս բարով, բալա ջան,― ձեռքը ճակատին դրած՝ ետևից ձայն էր տալի պապս:

Գ

Ահմադը անցավ սարի մյուս կողմը, մյուս քեռիներս վերադարձան: «Բայց ինչո՞ւ էին լաց լինում մեր տանը, քեռի Ահմադը ո՞ւր գնաց»,― մտածում էի ես:

― Ահմադը ո՞ւր գնաց, նանի,― հարցրի իմ տատին:

― Իրենց տուն գնաց,― պատասխանեց տատս:

― Իրենց տունը ո՞րն է․․․․

― Ուրիշ տեղ է:

― Ահմադը ո՞վ էր որ․․․․

― Ահմադը թուրք էր, մեր ծառան էր: Է՜, քանի տարի մեր տանն էր․․․ Հիմի իր իրավունքն առավ ու գնա՜ց․․․․

― Բա էլ չի՞ գալու:

― Չէ՜, բալա ջան, գնա՜ց․․․

——————————————————————————————

  1. Կարդացե՛ք ստեղծագործությունը և կատարեք առաջադրանքները.

ա)  Փաստերով ցո՛ւյց տվեք, որ.

  • Ահմադը տան սիրելի տղան է,

Իհարկեանունը լսողը կասեր թուրք էբայց հենց ներս մտներտեսներթե Ահմադը ինչպես էր ժաժ գալի տանըհերիք էրիսկույնկիմանարոր տան սիրելի տղան է:

  • Ահմադը հարազատի պես էր վերաբերվում բոլորին,
  • տան սիրելի տղան է:

Ում կամենում էրտուն էր բերումպատվումճամփու դնում:Աղքատը ողորմություն ուզերթե հարևանը՝ հացփոխիր ձեռքովտաշտից վերցնում էր տալիս: Տան աղջիկներին ու փոքրերինհրամայում էրծեծում էրսիրում էրինչպես և մյուս քեռիներս:Անասունների համար հոգին տալիս էր: Մինը հիվանդանալիսգրեթե ինքն էլ հետն էր հիվանդանումէնքան էր սիրում:

  • Ահմադը տանն ուներ նույնքան իրավունք, որքան տան մյուս անդամները,

Ում կամենում էր, տուն էր բերում, պատվում, ճամփու դնում:Աղքատը ողորմություն ուզեր, թե հարևանը՝ հացփոխ, իր ձեռքովտաշտից վերցնում էր տալիս:

  • Ահմադը տան ծառան էր:

Ահմադը թուրք էր, մեր ծառան էր:

բ)  Ո՞րն է ստեղծագործության ասելիքը (գաղափարը): Ընտրե՛ք մտքերից մեկը և հիմնավորե՛ք:

  • Ինչքան էլ հարազատ լինեն, մարդիկ կարող են հեռանալ,
    • Լավ ծառայելու համար ազգությունը կարևոր չէ,
  • Օտար մարդն էլ կարող հարազատ դառնալ և իրեն ընտանիքի անդամ զգալ,
  • Հայերն ու թուրքերը ջերմ հարաբերությունների մեջ են:

Հայոց լեզու դասարանական  30.09.2019թ.|Փակագծերում տրված բառերից մեկը տվյալնախադասությանը համապատասխանում էմյուսը՝ ոչՏեղադրիր ճիշտ բառը:

ա. Տատս թոնրի կողքին էր շարել նոր թխած (1.ջնարակները, 2.նկանակները):
բ. Ժամանակն այդպես էլ չսպիացրեց նրա հոգում մնացած (1.խարամը, 2.խարանը):
գ. Օրակարգում ներկայացված ոչ մի հարցի շուրջ (1.միացյալ, 2.միասանական) որոշում չկայացվեց:
դ. Որոշվեց հիվանդի վիրահատությունը կատարել (1.տեղային, 2.տեղական) անզգայացումով:

  • Ո՞ր շարքում դարձվածքի իմաստի սխալ բացատրություն կա:
  1. ժամավաճառ լինել – իզուր ժամանակ վատնել
    2.երեսից կախվել – թախանձել
    3.արյունը ջուր դառնալ – սահմռկել
    4.աչքերը փակել – մեռնել
    5. աչքը ջուր կտրել – կարոտով, անհամբերությամբ սպասել
    6. անձյուն ձմեռ – անճարակ մարդ
    7. գլխարկը գետնովը տալ – նորաձև հագնվել
    8. գլխին տալ – զղջալ
  •  Ո՞ր շարքի բոլոր բառազույգերն են կազմված հականիշներից:
  1. հետամտել-ձգտել, անթաքույց-սքողված, երբեմն-ստեպ-ստեպ
  2. հրավիրել-արտաքսել, ավերակ-շեն, լայն-անձուկ
  3. բարեկիրթ-անտաշ, գոգավոր-խորդուբորդ, համախմբել-ջլատել
  4. ականակիր-պղտոր, խոչընդոտել-խանգարել, անկանոն-օրինաչափ
  • Ո՞ր շարքում ուղղագրական սխալ չկա.
  1. արբշիռ, փաղչել, հորձանուտ, տարրալուծել
  2. արհամարհել, տարորոշել, ավելորդ, բողկ
  3. քսուք, ժայտքել, ճմռթել, գաղտագողի
  4. պարգև, պանդուխտ, սրտդողել, դշխուհի
  •  Ո՞ր շարքի բոլոր բառազույգերն են կազմված հոմանիշներից.
  1. ուշաթափվել-նվաղել, աղոթել-աստվածարել, հոծ-խիտ
  2. տամուկ-խոնավ, թեժ-մարմանդ, դալուկ-գունատ
  3. ստահոդ-շինծու, աչառու-կողմնակալ, անձայն-մունջ
  4. լայնախոհ-նեղմիտ, շնորհազուրկ-ապիկար, կարկառուն-անվանի

 

  • Ո՞ր շարքի ոչ բոլոր բառազույգերն են կազմված հականիշներից.
  1. վճիտ-պղտոր, նենգ-ժպտադեմ, հնարամիտ-անճար
  2. համերաշխ-գժտված, առինքնող-վանող, օրինաչափ-պատահական
  3. պիղծ-սուրբ, գաճաճ-բարձրահասակ, ջրարբի-անջրդի
  4. պատվարժան-անարգ, գեղատեսիլ-անհրապույր, եդեմ-դժոխք

 

  • Ո՞ր նախադասության մեջ փոխաբերական իմաստով գործածված բառ չկա:
  1. Ես սիրում եմ մթնշաղը նրբակերտ, երբ ամեն ինչ երազում է հոգու հետ:
  2. Տխուր այդ երգը վաղուց եմ լսել, կարծես թե ես եմ այդ երգը հյուսել:
  3. Արդեն արծաթն է ցոլում մեկ-մեկ Ձեր ճոխ մազերի պարզ հյուսվածքներում:
  4. Հայաստա´ն, անունդ տալիս ժայռի մեջ մի տուն եմ հիշում:
  • Գրի´ր տրված դարձվածքների իմաստները.
  1. Արյունը գլխին խփել-բարկանալ
  2. Լեզուն բռնվել-լեզուն կապվել
  3. Քարը փեշից թափել-զիջել
  4. Զենքերը վայր դնել-հանձնվել

Ո՞ր տարբերակը տեղադրելու դեպքում քերականորեն և տրամաբանորեն ճիշտ նախադասություն կստացվի:

……………………………, որը գտնվում էր Աթենքի մոտակայքում՝ դիցաբանական հերոս Ակադեմոսի անունը կրող պարտեզում:

  1. Հին Հունաստանում Պլատոնի հիմնած փիլիսոփայական դպրոցը կրում էր Ակադեմիա անունը
  2. Ակադեմիա անունն էր կրում Պլատոնի հիմնած փիլիսոփայական դպրոցը Հին Հունաստանում
  3. Հին Հունաստանում Ակադեմիա անունն էր կրում Պլատոնի հիմնած փիլիսոփայական դպրոցը
  4. Ակադեմոսի փիլիսոփայական դպրոցը Հին Հունաստանում հիմնել էր Պլատոնը

 

Անկեղծ լինելու սովորությունը28.09.2019թ.
Առակ

Ռազմական փորձի մի հայտնի վարպետի մոտ եկավ մի շատ վախկոտ մարդ և խնդրեց, որ վարպետն իրեն սովորեցնի Խիզախություն: Վարպետը մի ակնթարթ նայեց այդ մարդուն և հայտարարեց իր որոշման մասին.

– Ես կսովորեցնեմ քեզ միայն այն բանից հետո, երբ դու մեկ ամիս շարունակ կապրես մի խոշոր մեգապոլիսում, և ամեն անգամ երբ ճանապարհիդ մարդ կհանդիպես, բարձրաձայն, բացահայտորեն և դիմացինի աչքերի մեջ նայելով կհայտարարես, որ դու վախկոտ ես:

Մարդը շատ հուսահատվեց՝ նրան այս առաջադրանքը անհաղթահարելի էր թվում: Նա մի քանի օր անցկացրեց տրտմության և մտածմունքների մեջ, սակայն վախկոտության հետ ապրելը նրա համար այնքան անտանելի էր դարձել, որ նա ճամփա ընկավ դեպի մեգապոլիս, որպեսզի կատարի վարպետի տված առաջադրանքը…

Սկզբում նա հանդիպելով ինչ-որ մեկի՝ ամաչում էր, կորցնում խոսելու ունակությունը…, սակայն Ուսուցիչ-Վարպետի տված առաջադրանքը պետք էր կատարել, և նա ստիպված եղավ հաղթահարել իրեն: Ամեն մի նոր հանդիպմանը, երբ նա պատմում էր անցորդներին իր վախկոտության մասին, նրա ձայնն ավելի խրոխտ ու բարձր էր հնչում, և ահա եկավ մի պահ, որ մարդը իրեն բռնեց այն մտքի վրա, որ այլևս ոչնչից չի վախենում, և ինչքան երկար է նա շարունակում կատարել վարպետի հանձնարարությունը, այնքան ավելի էր համոզվում, որ վախը լքել է իրեն…

Մեկ ամիսը անցավ… Մարդը վերադարձավ վարպետի մոտ, ցածր խոնարհվեց նրան ու անկեղծորեն ասաց.

– Շնորհակալ եմ, ուսուցիչ: Ես սերտեցի քո տված դասը: Հիմա ես այլևս վախ չունեմ…

Բայց ինչպե՞ս դու իմացար, որ այդ հանձնարարությունը ինձ կօգնի:

Առաջադրանքներ՝

1․Ի՞նչ պատասխանեց ուսուցիչը:

Ավարտեք պատմությունը։

Կարծում եմ, որ ուսուցիչը պատասխանեց, որ թերության կամ վախիտ մասին անվախ խոսելով դու կարող ես ազատվել դրանից:

2․Բառարանի օգնությամբ բացատրեք մեգապոլիս բառը։

Մեգապոլիսը, նշանակում է մեծ, գերա քաղաք:

3․ Խմբավորել հոմանիշները․

Խիզախություն, արիություն

Թախիծ- տրտմություն

Վախկոտություն-երկչոտություն

խրոխտ-գոռ

հուսահատվել- վհատվել

առաջադրանք-հանձնարարություն,

Առաջադրանք 1

Պտուղ                                         Գաղութ

Խաղասեր                                   Փրփուր

Սրբավայր                                   Կերակուր

Խրձադեզ                                      Կարոտագին

Բուժոգնություն                           Բուրմունք

Անուշ                                             Սեղանատամ

 

Բառեր

Պտղակեր

Սիրակարոտ

Գաղթավայր

Փրփրադեզ

Անուշաբույր

Ատամնաբույժ

 

Հայոց լեզու. Դասարանական՝ 26.09.2019

Ավարտական երեկոյին աշակերտները երախտիքի խոսք ասացին իրենց ուսուցիչներին։

 

Հափշտակիչը ձերբակալված է, զրպարտվում է քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով և շուտով կկանգնի դատարանի առաջ։

Լուրջ միջոցներ ձեռնարկելու փոխարեն ռուսական դիվանագետները բավարար էին փոքրիկ զիջումներով։

Ցեղական ոչխարի մածունը շատ ավելի համեղ է լինում։

Տեղական իշխանությունները դաժան հաշվեհարդար տեսան ցուցարարների հետ։

Խորին երկյուղածությամբ մոտ գնացի ու դողդոջուն ձեռքերով հանեցի ծրարը։

Տարածաշրջան դիտորդներ ուղարկելու պատրաստակամություն են հայտնել վեց երկրներ։

Սպասվում են հայ-ադրբեջանական պաշտոնական նոր հանդիպումներ։

Հրամանատարը խստորեն հետևում էր կանոնադրական պահանջների ճշգրիտ կատարմանը։

Գրականություն. Ջաննի Ռոդարի:  Սև քթերի երկիր

Կարդացե՛ք ստեղծագործությունը ևկատարե՛քառաջադրանքները.

Սևքթերիերկիրը:  ՋանիՌոդարի

Երկրագնդի  շուրջ  իմ  ուղևորությունների  ժամանակ,  ես  այցելեցի  Ներոնիա  կղզին,  որտեղ  օրենքը  պահանջում  էր,  որ  բոլոր  բնակիչները  ունենային  սև  քիթ:  Սև  ինչպես  ածուխը,  թանաքը  կամ  ֆուտբոլային  մրցավարների  համազգեստը:

Սկզբում  պտտվելով  Ներոնիայի  ճանապարհներով,  կարծեցի,  թե  դիմակահանդես  էր.  մարդիկ  ունեին  կանոնավոր  դեմքեր`  բնական  գույներով,  ոմանք  սպիտակ  մաշկով  էին,  ոմանք՝  մի  քիչ  արևից  խանձված,  ոմանք  էլ՝  վարդագույն.  բայց  դեմքերի  մեջտեղում  բոլորը  ունեին  սև  քթեր,  որ  ասես  դուրս  էին  եկել  կոշիկի  վաքսի  տուփից:

Մտա  մի  պանդոկ  ու  պանդոկապանին,  ում  քիթն  իհարկե  ավելի  սև  էր,  քան  իր  շշերը,  զվարթորեն  հարցրի.

—  Պատահաբար  մի  քիչ  կանաչ  ներկ  չէի՞ք  ունենա:

—  Պարո՛ն,  -ասաց  նա,  —  եթե  տեղացի  չեք,  ապա  լավ  կանեիք,  եթե  չկատակեիք,  իսկ  եթե  օտարերկրացի  եք,  ընդունեք  իմ  խորհուրդը.  անմիջապես  ձեր  քիթը  սև  ներկեք,  կամ  էլ,  վերադարձեք  այն  ճանապարհով,  որով  եկել  եք  ու  հեռացեք  առանց  շրջվելու:

—  Ես  օտարերկրացի  եմ,  —  պատասխանեցի,-  բայց  չեմ  հեռանա:  Ավելին,  սև  քթերի  այս  դեպքն  ինձ  շատ  է  հետաքրքրում,  ու  եթե  ինձ  չբացատրեք,  կկանգնեմ  ձեր  պանդոկի  դռան  մեջ՝  գրավելու  համար  ոստիկանների  ուշադրությունը:

—  Աստծո՛  սիրուն,  —  բացականչեց  պանդոկապանը՝  ձեռքերը  պաղատագին  պարզելով,  —  նման  բան  չանե՛ք,  թե  չէ  ստիպված  կլինեմ  փակել  կրպակս:  Պետք  է  իմանաք,  որ  Ներոնիա  կղզում  մի  հինավուրց  օրենք  կա,  ըստ  որի՝  բոլոր  մարդիկ  պետք  է  ունենան  սև  քթեր:

—  Իսկ  ի՞նչ  կպատահի,  եթե  մեկը,  առավոտյան,  չհիշի,  որ  իր  քիթը  պիտի  սև  ներկի:

—  Ամենաքիչը,  որ  կարող  է  նրան  պատահել,  ձերբակալվելն  է  ու  քթին  հարյուր  մտրակի  հարված  ստանալը:  Բնականաբար  նա  կկորցնի  նաև  իր  աշխատատեղն  ու  ստիպված  կլինի  ողորմություն  խնդրել:  Եթե  երկրորդ  անգամ  նրան  բռնեն  առանց  սև  քթի,  ցմահ  բանտ  կնետեն,  ու  նա  այնտեղ  կմնա  նաև  մահվանից  հետո,  քանզի  բանտում  նաև  գերեզմանատուն  կա:

—  Եվ  դուք  հանդուրժո՞ւմ  եք  այս  ամենը:

—  Ես  պանդոկապան  եմ,  սիրելի  պարոն.  ես  իմ  գործով  եմ  զբաղված:  Ամեն  երեկո  հաշիվներս  եմ  անում`  այսքան  ծախս,  այսքան  շահույթ:  Ի՜նձ  ինչ,  թե  ինչ  գույնի  է  քիթս:

Պանդոկապանին  թողնելով  իր  հաշիվների  ու  բախտի  հետ,  գնացի  զբոսնելու  այդ  կղզում  իմ  քթով,  որ  ուներ  քթի  գույն:  Մարդիկ,  սկզբում,  սարսափահար  հայացք  նետելով  վրաս,  ձևացնում  էին,  թե  չեն  տեսնում  ինձ,  կամ  պարզապես  այնպես  էին  պահում  իրենց,  ասես  ես  գոյություն  չունեմ,  կամ  էլ,  նայում  էին  իմ  մարմնի  միջով,  ասես  թափանցիկ  եմ:

Ուղիղ  կեսօրին,  մի  ոստիկան  ինձ  կանգնեցրեց:

—  Քաղաքացի՛,  —  ասաց  ինձ  խստորեն,-  դուք  խախտել  եք  օրենքը:  Հետևե՛ք  ինձ:

Մարդկանց  մի  փոքր  խումբ  էր  հավաքվել  մեր  շուրջ:  Հենց  այդ  պահին  սկսեց  անձրևել:  Վայրկյանների  ընթացքում  անձրևը  լվաց  նրանց  քթերի  ներկը,  որոնք  երբևէ  արևի  երես  տեսած  չլինելով`  այնպես  էին  սպիտակել,  ասես  հենց  նոր  էին  ելել  լվացքից:

-Դուք  ևս  խախտել  եք  օրենքը,  -ասացի  ոստիկանին:-  Ձեր  քիթը  իմից  սպիտակ  է:

—  Ճի՛շտ  է,-  ասաց  մի  տղա,  որը  լրագրեր  էր  վաճառում:  —  Ոստիկանի  քիթն  էլ  է  սպիտակ:  Մենք  բոլորս  սպիտակ  քթեր  ունենք:

—  Աստծո՛ւ  սիրուն,-  սկսեց  աղաչել  ոստիկանը,-  ես  ընտանիք  ունեմ,  հինգ  երեխա  եմ  պահում:  Հացս  մի՛  կտրեք:  Հետևեցե՛ք  ինձ:

—  Ավելի  շուտ,  ի՛նձ  հետևեք  ,  —  գոռացի  հավաքվածներին:

—  Գնա՛նք  թագավորի  պալատ  ու  ցույց  տանք  մեր  սպիտակ  քթերը:

—  Գնա՛նք,  —  գոռաց  տղեկը,  ու  նրա  հետ  գոռաց  ողջ  բազմությունը:

—  Արդեն  զզվե՛լ  ենք  այս  սև  քթերից,  —  բղավեց  ինչ-որ  մեկը:

Ու  այդպես  սկսվեց  հեղափոխությունը  Ներոնիայում.  Մի  քանի  ժամվա  ընթացքում  ճանապարհները  լցվեցին  սպիտակ  քթավոր  մարդկանցով.  թագավորն  ու  իր  նախարարները  փախան,  պանդոկապանը  երդվեց,  որ  միշտ,  երբ  գնում  էր  նկուղ`  գինին  շշերի  մեջ  լցնելու,  քթի  սև  ներկը  հանում  էր,  իսկ  ոստիկանները  վարձակալում  էին  իրենց  հարևանների  երեխաներին,  որպեսզի  ցույց  տային,  թե  շատ  երեխաներ  ունեն:

Ու  հիմա  ես  կասկածում  եմ,  թե  չլինի՞  անսպասելի  անձրևի  շնորհիվ  եղավ  այդ  ամենը,  կամ  այն  միակ  քաղաքացու  շնորհիվ,  որն  օտարերկրացի  էր  ու  առաջինը  քաջություն  ունեցավ  ցույց  տալու  իր  սպիտակ  քիթը  շողացող  արևի  տակ:

Առաջադրանքներ.

ա)  Ընտրե՛ք այն մտքերը, որոնք արտահայտում են պատմվածքի գաղափարը, համապատասխանում են հեղինակի ասելիքին և հիմնավորե՛ք։

Իմաստ չունի մանրուքների ետևից ընկնել, երբ կենցաղում ամեն ինչ նորմալ է։

Մարդիկ հարմարվում են գործող օրենքներին, ինչքան էլ դրանք անհեթեթ լինեն, և ոչինչ նրանց ոտքի չի կանգնեցնի։

Բավական է մի կայծ, և հրդեհ կբռնկվի։

Միշտ լինում է մեկը, ով ասում է՝ արքան մերկ է։

Բռնատիրությունը ամրագրվում է նաև անհեթեթ օրենքներով։

Ես ընտրեցի այս միտքը, քանի-որ պատմվածքի կայծը ճամփորդ էր, ով հրդեհ առաջացրեց ժողովրդի մեջ:

բ) Ո՞րն է փոխաբերությունը հետևյալ պարբերության մեջ։ Ուշադրություն դարձրեք ընդգծված արտահայտությունների վրա։ 

Ու  հիմա  ես  կասկածում  եմ,  թե  չլինի՞  անսպասելի  անձրևի  շնորհիվ  եղավ  այդ  ամենը,  կամ  այն  միակ  քաղաքացու  շնորհիվ,  որն  օտարերկրացի  էր  ու  առաջինը  քաջություն  ունեցավ  ցույց  տալու  իր  սպիտակ  քիթը  շողացող  արևի  տակ:

Ամբողջ պարբերությունը իրականում փոխաբերություն է:

Կորսված օրերԴինո Բուցատի 22.09.2019թ.Մի քան օր հետո, ինչ դարձել էր շքեղ ամառանոցի տեր, Էռնեստ Կաձիրան տուն վերադառնալով, հեռվից նկատեց մի մարդու, ով մի արկղ ուսերի վրա դրած` դուրս ելավ ցանկապատի երկրորդական դռնից ու այն դրեց մի բեռնատարի վրա: Չհասցրեց հասնել նրան` նախքան նա կմեկներ: Այդժամ նստեց մեքենան ու գնաց նրա ետևից: Բեռնատարը գնաց երկար, մինչև քաղաքի ամենահեռու ծայրամասը ու կանգ առավ մի ձորի պռնկին:
Կաձիրան իջավ մեքենայից ու գնաց տեսնելու: Անծանոթը վայր բերեց արկղը բեռնատարի վրայից, ու մի քանի քայլ անելուց հետո, այն շպրտեց քարափին, ուր լցված էին արդեն հազարավոր այդպիսի արկղեր:
Մոտեցավ այդ մարդուն ու հարցրեց.
-Տեսա, թե ինչպես այս արկղը դու տարար իմ այգուց: Ի՞նչ կար դրա մեջ: Եվ ի՞նչ են նշանակում այս բոլոր արկղերը:
Մարդը նայեց նրա ու ժպտաց.
-Դրանցից դեռ էլի կան բեռնատարի վրա, որ պիտի դեն նետվեն: Չգիտե՞ս: Դրանք օրեր են:
-Ի՞նչ օրեր:
-Քո օրերը:
-Իմ օրե՞րը:
-Քո կորսված օրերը: Օրերը, որ դու կորցրել ես: Դրանց սպասում էիր, ճի՞շտ է: Դրանք եկան: Ի՞նչ արեցիր դրանց հետ: Նայի՛ր դրանց, անփոփոխ են, դեռևս լիքը: Իսկ հիմա՞:
Կաձիրան նայեց: Կազմել էին մի ահռելի կույտ: Դարալանջով իջավ ներքև ու բացեց դրանցից մեկը:
Ներսում մի աշնանային ճանապարհ էր, իսկ ծայրին՝ Գրացիելան էր՝ իր հարսնացուն, ով հեռանում էր ընդմիշտ: Իսկ ինքը նրան նույնիսկ չէր կանչում:
Բացեց մեկ ուրիշը ու դրա մեջ տեսավ հիվանդանոցային մի սենյակ, իսկ մահճակալին՝ իր եղբայր Ջոզուեին, որի վիճակը վատ էր, որը նրան էր սպասում: Բայց ինքը գործերով ինչ-որ տեղ էր մեկնել:
Բացեց երրորդը: Հինավուրց խունացած տան ճաղերի ետևում Duk-ն էր` իր հավատարիմ գամփռը, որ սպասում էր նրան արդեն երկու տարի, և որի կաշին ու ոսկորներն էին մնացել: Իսկ ինքը չէր էլ մտածում վերադառնալու մասին:
Ինչ-որ ցավ զգաց իր ներսում, ստամոքսի մեջ: Բեռնաթափող մարդը կանգնած էր ուղիղ ձորի պռնկին, անշարժ՝ որպես դահիճ:
-Պարո՛ն, -գոռաց Կաձիրան. -Լսեցե՛ք: Թողե՛ք, գոնե այդ երեք օրերը վերցնեմ: Աղաչո՛ւմ եմ ձեզ: Գոնե այդ երեքը: Ես հարուստ եմ: Ձեզ կտամ ինչ-որ ուզենաք:
Բեռնաթափող մարդը մի շարժում արեց աջ ձեռքով, կարծես մատնանշելու համար մի անհասանելի կետ, կարծես ասելու համար, թե արդեն չափազանց ուշ է և ոչ մի դարմանում այլևս հնարավոր չէ: Հետո չքացավ օդի մեջ, ու վայրկենապես անհետացավ նաև առեղծվածային արկղերի ահռելի կույտը:
Ու թանձրանում էր գիշերվա խավարը:

Կարդացե՛ք ստեղծագործությունը և կատարե՛ք ա  և բ  առաջադրանքները.

ա)  Ո՞րն էր այդ երեք օրերի ընդհանուր փոխաբերական իմաստը: Հիմնավորե՛ք Ձեր կատարած ընտրությունը.

  • այդ օրերը բոլորն էլ անցած էին,
  • երեք օրերում էլ սիրելի էակներ էին,
  • երեք օրերում էլ մնացել էր մեղքի զգացում,
  • բոլոր օրերն էլ շպրտվել էին քարափին:

Ես ընտրել եմ  վերջինը, քանի որ օրերը ուղղակի չէին կարող շպրտվել քարափին և սա օգտագործված էր ստեղծագործությունում փոխաբերական իմաստով:

բ)  Հիմնավորե՛ք հետևյալ մտքերի անհրաժեշտությունը ստեղծագործության մեջ.

  • -Պարո՛ն, -գոռաց Կաձիրան. -Լսեցե՛ք: Թողե՛ք, գոնե այդ երեք օրերը վերցնեմ: Աղաչո՛ւմ եմ ձեզ: Գոնե այդ երեքը: Ես հարուստ եմ: Ձեզ կտամ ինչ-որ ուզենաք:
  • -Քո կորսված օրերը: Օրերը, որ դու կորցրել ես: Դրանց սպասում էիր, ճի՞շտ է: Ու թանձրանում էր գիշերվա խավարը:
  1. Առաջին միտքը ցույց է տալիս, որ՝ ստեղծագործության հերոսը իրոք զղճում էր և ցանկանում էր հետ բերել այդ օրերը, սակայն արդեն ուշ էր:
  2. Երկրորդ միտքը ցոյց էր տալիս, այդ մարդը սպասում այդ օրերին, սակայն, երբ այդ օրերը եկել էին նա դրանց կորցրել էր և այլևս հետ չէր կարող բերել: Նա անտարբեր էր եղել:

18.09.2019թ. Հետևյալ բառերից վերջածանցների օգնությամբ կազմիր նվազական-փաղաքշական նշանակությամբ գոյականներ:
Պատանի-պատանյակ,
որբ-որբուկ,
աթոռ-աթոռալ,
մարդ-մարդուկ,
որդի-որդյակ,
մուկ-մկնիկ,
էշ-իշիկ,
հորթ-հորթուկ,
ծեր-ծերուկ,
կղզի-կղզյակ,
գիրք-գրքույկ,
գունդ-գնդակ,
աղավնի-ավաղնյակ,
թիթեռ-թիթեռնիկ,
հատոր-հատորյակ,
ձուկ-ձկնիկ,
աղջիկ-աղջնակ,
առու-առվակ,
դուռ-դռնակ,
հոգի-հոգյակ,
հյուղ-հյուղակ,
արտույտ-արտուտիկ,
ծով-ծովակ:

  1. Բառաշարքում առանձնացրու այն հասարակ գոյականները, որոնք գործածվում են նաև իբրև հատուկ անուններ:
    Նվագավար, կորյուն, կռունկ, զինվոր, ռազմիկ, ամպրոպ, ավետիս, մարտիկ, ձնծաղիկ, շանթ, երամակ, ծաղիկ, աղջամուղջ, նարգիզ,ակն, գալուստգոհար, զանգակ, վարդ, բուրաստան, գավառ,գրիչ, համբարձում, այգեստան, գավիթ, կապան, արշալույս, նվեր,հյուսն, քոթոթ, վարպետ:
  2. Ածանցման միջոցով կազմիր որևէ տեղացի, երկրացի անվանող գոյականներ:
    Մուշ – մշեցի
    Իտալիա – իտալացի
    Հայաստան – հայաստանցի
    Արցախ – արցախցի
    Իսպանիա – իսպանացի
    Բելգիա – Բելգիացի
    Նյու Յորք – նյույորքցի
    Էջմիածին – էջմիածինցի
    Անի – անեցի
    Մեղրի – մեղրեցի
    Իրան – իրանցի
    Բյուզանդիա – բյուզանդացի
    Սյունիք – սյունեցի
    Նոր Նախիջևան – նորնախիջևանցի
    Տավուշ – տավուշցի
    Եգիպտոս – եգիպտացի
    Գյումրի – գյումրեցի
    Ջավախք – ջավախքցի
  3. Խմբավորիր ածականները ըստ առարկայի արտաքին հատկանիշի, ըստ ներքին հատկանիշի, ըստ գույների, ըստ մարդու մտավոր և բարոյահոգեկան հատկանիշների:
    Արտաքին
     – Ուռուցիկ, գանգուր, կլոր, գորշ, ծուռ, հարթ, մանր, խորդուբորդ, ուղիղ
    Ներքին – կծու,թթու, քաղցր
    Գույն – դեղձան, լաջվարդ, խաժ, լուրթ, բիլ
    Մտավոր և բարոյահոգեկան – հեզ, շվայտ, խելացի, հնազանդ, պարկեշտ, ժանտ, համեստ, խորամանկ, բիրտ, ծավի, ծույլ, նենգ, ազնիվ:
  4. Կազմիր տրված ածականների գերադրական աստիճանը:
    Ազնիվ – ազնվագույն,
    հին – հնագույն,
    բարի – ամենաբարի,
    նոր – ամենանոր,
    ծանր – ամենածանր,
    զգայուն – ամենազգայուն,
    սուր – ամենասուր,
    երկար – ամենաերկար,
    մեծ – ամենամեծ,
    գեղեցիկ – գեղեցկագույն,
    խոշոր – խոշորագույն:
  5. Շարքում ընդգծիր համեմատության աստիճան չունեցող որակական ածականները:
    Հպարտ, կույր, խեղճ, գեղեցիկ, չար, նենգ, պարկեշտ, արու, բարի, վեհ, ագահ, հղի, վսեմ, համր, պիղծ, ամուրի, խուլ, արդար, ճերմակ:
  6. Տրված արմատներով կազմիր ածանցավոր և բարդ ածականներ:
    Արծաթ – արծաթագույն,
    ադամանդ – ադամանդապատ,
    ծիծաղ – ծիծաղկոտ,
    լույս – լուսամուտ,
    սեր – սիրելի,
    հոտ – հոտավետ,
    հուր – հրակայուն,
    դառն – դառնահամ,
    մազ – մազոտ,
    գույն – գունաշատ,
    գութ – անգութ,
    իմաստ – իմաստուն,
    մարմար – մարմարէ
  7. Կազմիր տրված գոյականների սեռական հոլովաձևերը:
    Ապարանք – ապրանքի,
    ամառ – ամռան,
    տարի – տարվա,
    հորաքույր – հորաքրոջ,
    ձի – ձիուս,
    ընկերուհի – ընկերուհու,
    կնքահայր – կնքահոր,
    աղջիկ – աղջկա,
    բնություն – բնության,
    մարդիկ – մարդկանց,
    կանայք – կանանց,
    մորաքույր – մորաքրոջ,
    գործընկեր – գործընկերոջ,
    ամուսին – ամուսնու,
    ամպ – ամպ,
    լեռ – լեռան,
    այգի – այգու,
    տանտիկին – տանտիկնոջ,
    օգնություն – օգնության,
    աշուն – աշնան,
    սեր – սիրո,
    կորուստ – կորստի,
    գառ – գառան,
    գիշեր – գիշերվա,
    Արամենք – Արամենց,
    անկյուն – անկյան,
    մայր – մոր:
    Բացատրական բառարանի օգնությամբ գտիր տրված բառերի բացատրությունը:
    Բագարան – հեթանոսական տաճար,
    բազազ – կտորեղենի վաճառական,
    բազպան – զգեստի մաս, որ անց են կացնում դաստակին՝ շապկի՝ թեզանիքի վրայից,
    բախտակ – Սևանի իշխանի ցեղերից մեկը,
    բաղդատել – համեմատել,
    բամբիշ – թագուհի,
    բամբիռ – փանդիռ,
    բանադրանք – եկեղեցու կողմից մեկին նզովելը որպես պատիժ,
    բանդագուշանք – պատրանք,
    բանսարկու- զրպարտիչ,
    բասրանք – պարսավանք, նախատինք,
    բավիղ – լաբիրինթոս,
    բարբաջանք – վայրիվերո՝ ափեղցփեղ խոսք՝ խոսվածք, հիմարություն, ցնդաբանություն,
    բարբառել – խոսել, ասել մի բան բարկ- թեժ, կիզիչ, շիկացած բարկօղի – կոնյակ,
    բացարկ – մերժում,դրժում
    բիլ – երկնագույն կապույտ,
    բիրտ – կոպիտ, դաժան, վայրագ,
    բղջախոհ – մարմնական ցանկության անձնատուր, ցանկասեր,
    բնավ – բոլորովին, ամենևին,
    բոթ – վատ լուր, գույժ,
    բոլուկ – երամակ, հոտ,
    բոկոտն – բոբիկ ոտքերով,
    բոսոր – կարմիր,
    բովել – աղանձել,
    բորբ – տաք, ջերմ,
    բռնազբոսիկ – շինծու,
    բվեճ – բվերի ընտանիքի գիշատիչ թռչուն,
    բույլ – աստղերի խումբ, համաստեղություն,
    բրուտ – կավից ամանեղեն պատրաստող արհեստավոր, կավագործ
    բուռն – ուժգին, սաստիկ, խիստ,
    բուրյան – բուրավետ, անուշաբույր,
    բուրվառ – խնկաման

 Հայոց լեզու դասարանական ածխատանք.11.09.2019թ.

Ուղղագրություն․ ձ, ծ, ց․
1. արձակ, բարձր, փոցք, ընթացք
2. արցունք, դեղձան, փորձ, արձան
3. բարձ, դերձակ, հարձակվել, դաղձ
4. դեղձանիկ, պախուրց, օձաջուկ, վրձին

Ղ Խ
1. զմրուխտ, դրախտ, դեղձ, աղքատ
2. կխտար, պանդուխտ, վախճան, գաղտնի
3. բախտ, թխկի, բողկ, խրողտ
4. սանդուղք, խեղդել, շաղկապ, եղբայր

Ր, Ռ․
1. քաշկրտել, փարթամ, հուռթի, քառասուն
2. արթուն, արհամարհել, կրծել, եղերական
3. կոխկրտել, կտրտել, պառկել, գրգիռ
4. մրմուռ, բարբառ, գառնուկ, խրճիթ

Օ, Ո
1. մեղմօրոր, հանրօգուտ, ոսկեզօծ, անոդ
2․ այսօր, անօթ, օրեցօր, առողջ
3․ ապօրինի, օրըստօրե, վատորակ, հայորդի
4․ բարորակ, արագոտն, ամենօրյա, պարզորոշ

Ո՞ր բառում տողադարձի սխալ կա.
1․ կըրկ-նել
2․ դասա-գըրքեր
3․ արագ-ընթաց
4․ ար-դյոք

Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի բաղադրիչներն են միասին գրվում.
1) քաջ (առողջ), փութ (եռանդ), աս (ու) լիս, տարե (ց) տարի
2) քարոզ (արշավ), տեղից (տեղ), հետ (կանչել), թել (ասեղ)
3) տուն (տեղ), փոխ (զիջում), կրակ (մարիչ), ձայն (ծպտուն)
4) ժամ (պատարագ), թոռն (որդի), գլուխ (հանել), ծովից (ծով)

Կազմի’ր բարդ և ածանցավոր վեց բառ զարդ  արմատով:
Զարդարանք, ոսկեզարդ, նախշազարդ, զարդաքանդակ, զարդատութ, նկարազարդ։

Կազմի’ր վեց բառ -անք վերջածանցով:
Արձագանք, աշխատանք, երազանք, մախթանք, կերպարանք, արհամարանք։

Մեկ  բառով բացատրի՛ր տրված  դարձվածքները և կազմի՛ր  նախադասություններ   դարձվածքներով.
Գլուխ բերել – Հաջողեցնել։ Վերջապես նա գլուխ բերեց այդ դժվար գործը։
Լեզու առնել – Խոսել։ Թռչունը լեզու առավ և սկսեց մարդկանց հետ խոսել։
Օձի լեզու թափել – Համոզել։ Օձի լեզու թափեցին և ուսուցիչին համոզեցին․ որ գրավորը մյուս օրը կկատարեն։

Գրի՛ր տրված բառերին մեկ հոմանիշ,  մեկ հականիշ:
Քնքուշ – թուլամորթ, կոպիտ
Տամուկ – թաց, չոր
Պայծառ – լուսավոր, աղոտ
Աղքատ – չքավոր, հարուստ
Հպարտ – վեհ, խոնարհ

 

Սեմտեմբերի 9

Ընթերցի՛ր առակները և գրի՛ր, թե ո՞րն է յուրաքանչյուրի ասելիքը, գաղափարը:

Մի մարդ քայլում էր ծովափին և տեսավ մի փոքրիկ տղայի, ով ինչ-որ բան էր բարձրացնում ավազի վրայից ու նետում ծովը: Երբ նա ավելի մոտեցավ տղային, տեսավ, որ նա ավազի վրայից ծովային աստղիկներ էր վերցնում: Դրանք թափված էին տղայի շուրջբոլորը. թվում էր, թե ավազի վրա միլիոնավոր աստղիկներ կային՝ տարածված կիլոմետրերով:Մի մարդ քայլում էր ծովափին և տեսավ մի փոքրիկ տղայի, ով ինչ-որ բան էր բարձրացնում ավազի վրայից ու նետում ծովը: Երբ նա ավելի մոտեցավ տղային, տեսավ, որ նա ավազի վրայից ծովային աստղիկներ էր վերցնում: Դրանք թափված էին տղայի շուրջբոլորը. թվում էր, թե ավազի վրա միլիոնավոր աստղիկներ կային՝ տարածված կիլոմետրերով:Առակի ասելիքը այն էր , որ մենք բոլորս կարող ենք մեծ փոփոխությունների պատճառիշեք դառնալ, եթե միայն չթերագնահատենք մեր փոքրիկ դերը այդ գործում:

2.Ծեր կոշկակարը միշտ շատ գործ ուներ: Մի օր երեկոյան նա որոշեց կաշվից կտրել հաջորդ օրվա կոշիկների ձևվածքները և նոր միայն գնալ քնելու: Նա շարեց դրանք սեղանի վրա և քնեց, իսկ առավոտյան սեղանի վրա տեսավ արդեն պատրաստի կոշիկներ:Հաջորդ օրը տեղի ունեցավ նույն բանը, մյուս օրը՝ նույնպես: Բայց կոշիկները պատրաստ էին լինում միայն այն ժամանակ, երբ երեկոյան քնելուց առաջ վարպետը կաշվից ձևում և նախապատրաստում էր հաջորդ օրվա կտորները: Եթե ձևվածքները չէին լինում, չէին լինում նաև կոշիկները:Կոշկակարին չափազանց հետաքրքիր  դարձավ, թե ինչպես է դա տեղի ունենում: Եվ մի գիշեր, ինչպես սովորաբար, նա նախապատրաստեց ձևվածքները ու թաքնվեց, իսկ երբ ժամացույցը ազդարարեց կեսգիշերը, չգիտես՝ որտեղից, սեղանի վրա հայտնվեցին փոքրիկ մարդուկներ՝ թզուկներ, և սկսեցին արագ-արագ կարել նոր կոշիկներ նախապատրաստված կտորներից:Երբ հաջորդ առավոտյան եկավ կոշկակարի աշակերտը, զարմացած հարցրեց, թե երբ է վարպետը հասցրել կարել այդ քանակությամբ հրաշալի կոշիկներ:Եվ այդ ժամանակ վարպետը ասաց նրան. «Ողջ գաղտնիքը նախապատրաստությունների մեջ է:Առկի ասելիքը այն է այսօր անես քո գործերը վաղը քո գործերը ավելի հաջող և առագ կընթանան:

 

 

Լիցքի պահպանման օրենքը

 
шпум.png

Լիցքի պահպանման օրենքը ֆիզիկայի հիմնարար օրենքներից մեկն է, ըստ որի՝ էլեկտրական լիցքերը չեն կարող ինքնուրույն առաջանալ և ոչնանալ։

Յուրաքանչյուր ատոմում պրոտոնների թիվը հավասար է էլեկտրոնների թվին։ Դրանք երկուսն էլ ունեն նույն լիցքը, այդ իսկ պատճառով մարմիննեերն էլեկտրաչեզոք են։

Երկու տարբեր մարմիններ հպելիս, որոշակի թվով էլեկտրոններ մի մարմնից անցնում են մյուսին: Այդ դեպքում երկու մարմիններն էլեկտրականանում են:

Եթե չեզոք մարմնին որևէ այլ մարմնից անցնում են էլեկտրոններ, այդ մարմինը ձեռք է բերում բացասական լիցք, իսկ եթե մարմինը կորցնում է էլեկտրոններ, ձեռք է բերում դրական լիցք:Այդպիսով՝ մարմինն էլեկտրականանում է, երբ այն ձեռք է բերում էլեկտրոններ:

Էլեկտրականացման ժամանակ էլեկտրական լիցքը վերաբաշխվում է մարմինների միջև:։

Երբ մարմինների համակարգը շրջապատի հետ լիցք չի փոխանակում, այդ մարմինների լիցքերի հանրահաշվական գումարը մնում է հաստատուն: Այս փատը հաստատված է և կոչվում է  լիցքի պահպանման օրենք:

 

Տնային

sketch.png

 

H2O – Ջուր
NaCl – Կերակրի աղ
c12h2211 – Շաքար
O2 – Թթվածին
N2 – Ազոտ
NHCO3 – Խմելու սոդա
NaHCO3 – Նատրիումի հիդրոկարբոնատ
Na2CO3 – Լվացքի սոդա, նատրիումի կարբոնատ
C2H5OH  – Գինու սպիրտ, էթիլ սպիրտ, էթանոլ
Fe – Երկաթ
Cu – Պղինձ
Al – Ալյումին